Zoogdieren

Orka

Orcinus orca

Ook genoemd: orka's, zwaardwalvis

Orka (Orcinus orca).

Mike Baird from Morro Bay, USA. Licentie: CC BY 2.0. Bron op Wikimedia Commons.

Nederlandse naam
Orka
Wetenschappelijke naam
Orcinus orca
Diergroep
Zoogdieren
Familie
dolfijnen (Delphinidae)
Orde
evenhoevigen (Artiodactyla)
Lengte
500–800 cm. Vrouwtjes onderin, mannetjes bovenin.
Gewicht
3.000–6.000 kg. Mannetjes zwaarder. Uitschieters daarbuiten komen voor.
Levensduur
30–80 jaar. Mannetjes onderin dit bereik, vrouwtjes bovenin. Geen gemiddelde voor beide.
Snelheid
Niet goed vastgesteld als één vergelijkbare snelheid.
Voedsel
vis of zeezoogdieren, afhankelijk van de populatie
Leefgebied
oceaan, kust
Verspreiding
alle oceanen
Status
Onvoldoende gegevens (DD). Wereldwijd. Lokale populaties kunnen bedreigd zijn.

De orka is de grootste dolfijn, niet een baleinwalvis. Zwart-wit is het kenmerk. Populaties eten niet hetzelfde: de één jaagt op vis, de ander op zeezoogdieren.

Vergelijk met tuimelaar

Hoe ziet een orka eruit?

Zwarte rug, witte buik, een witte vlek achter het oog en een grijze zadelvlek achter de rugvin. Mannetjes krijgen een hoge, rechte rugvin, tot ongeveer 1,8 m. De rugvin van vrouwtjes is lager en gebogen. De staartvin is horizontaal.

Hoe groot wordt een orka?

Mannetjes worden ongeveer 6 tot 8 m lang en wegen vaak 4000 tot 6000 kg. Vrouwtjes zijn kleiner, ongeveer 5 tot 7 m. Lengtes boven de 9 m worden genoemd en zijn uitschieters, geen gemiddelde.

Waar leeft een orka?

Kustzeeën en open oceaan, van pool tot tropen, het meest in koudere, voedselrijke wateren.

Waar komt een orka voor?

Alle oceanen. In de Noordzee is de orka een onregelmatige verschijning, geen vaste Nederlandse soort zoals de gewone zeehond.

Onregelmatig in de Noordzee.

Wat eet een orka?

Afhankelijk van de populatie: haring en zalm, of zeehonden, bruinvissen en zelfs andere walvissen. Een orka ‘eet alles’ is te grof. Specialisatie is erfelijk binnen groepen en wordt aangeleerd.

Hoe gedraagt een orka zich?

Stabiele familiegroepen, vooral bij visetende populaties. Jachttechnieken, zoals golven maken om een zeehond van een ijsschots te spoelen, zijn aangeleerd. De soort gebruikt klikken, fluiten en roepen.

Hoe plant een orka zich voort?

De dracht duurt ongeveer 15 tot 18 maanden. Eén kalf. Vrouwtjes krijgen weinig jongen in een leven en stoppen op latere leeftijd, terwijl ze nog lang leven. Dat is ongebruikelijk bij dieren.

Hoe oud wordt een orka?

Vrouwtjes kunnen 50 tot 80 jaar worden, soms ouder. Mannetjes worden gemiddeld minder oud, vaak rond 30 tot 50 jaar. Die getallen komen uit lang gevolgde populaties en gelden niet als een precisie voor elk individu.

Wordt een orka bedreigd?

Vervuiling, minder prooien, lawaai en verstoring. De IUCN zet de soort op onvoldoende gegevens, omdat de wereldpopulatie uit zeer verschillende groepen bestaat. Dat is geen schoon briefje.

IUCN: onvoldoende gegevens (Data Deficient). Sommige populaties zijn aantoonbaar klein.

Wist je dat?

De orka behoort tot de dolfijnen, familie Delphinidae. ‘Walvis’ in de naam zwaardwalvis is oude volkstaal.

Interessante feiten over orka

  • Hoogste rugvin bij volwassen mannetjes.
  • Menu verschilt per populatie.
  • Lang leven, vooral vrouwtjes.

Veelgestelde vragen over orka

Is een orka een walvis?

In de volksnaam wel. Taxonomisch is de orka een dolfijn, de grootste van die familie.

Hoe groot is een orka?

Mannetjes ongeveer 6 tot 8 meter, vrouwtjes ongeveer 5 tot 7 meter.

Wat eet een orka?

Dat hangt van de populatie af: vis, of zeezoogdieren, of een combinatie. Niet elke orka eet zeehonden.

Hoe oud wordt een orka?

Vrouwtjes vaak 50 tot 80 jaar. Mannetjes gemiddeld korter, vaak 30 tot 50 jaar.

Vergelijkbare dieren

Gerelateerde categorieën

Artikelen

Bronnen en verdere informatie

Laatst gecontroleerd: 2 oktober 2026.