Vogels
Vogels zijn gewervelde dieren met veren, een snavel zonder tanden en vleugels. Bijna alle soorten leggen eieren met een harde kalkschaal. Veren isoleren en, bij de soorten die vliegen, dragen ze ook de vlucht. Niet elke vogel vliegt: de keizerspinguïn is een zeevogel waarvan de vleugels als flippers werken.
De snavelvorm verraadt veel over het voedsel. Een merel heeft een snavel voor wormen en vruchten, een slechtvalk een haaksnavel voor prooien, een wilde eend een platte snavel waarmee hij in het water zeeft. Poten, staart en vluchtbeeld helpen bij het herkennen, vaak meer dan de kleur alleen.
In Nederland en België zie je het jaar rond tuinvogels, watervogels en roofvogels. Een deel trekt, een deel blijft. ‘Trekvogel’ is geen vaste eigenschap van een soort overal: van de roodborst blijven veel Nederlandse broedvogels hier, terwijl noordelijke vogels doortrekken.
Uilen staan op deze site bij de roofvogels, omdat ze op prooien jagen. Taxonomisch zijn uilen een eigen orde. Die nuance staat op de soortpagina, zodat een kerkuil niet wordt voorgesteld als een buizerd met een rond gezicht.
Vogels per categorie
Tuinvogels
Vogels die je in tuinen, parken en dorpen kunt tegenkomen.
Roofvogels
Jagende vogels: buizerd, havik, slechtvalk, arenden en uilen.
Watervogels
Vogels van water, moeras en kust, plus de keizerspinguïn als zeevogel.
Zangvogels
Soorten uit de orde van de zangvogels, van mees tot kraai.
Trekvogels
Vogels waarvan een duidelijk deel van de populatie seizoensgebonden trekt.
Populaire vogels
Blauwe reiger
Ardea cinerea
De blauwe reiger is de grote grijze vogel aan de slootkant, ook midden in de stad. Hij eet vis, maar ook mollen en muizen in het gras. Een ooievaar is witter en heeft rode poten.
Boerenzwaluw
Hirundo rustica
De boerenzwaluw is de zwaluw met de diep gevorkte staart en de rode keel, die in een stal of schuur nestelt. De gierzwaluw is een andere vogel: donkerder, met sikkelvleugels, en geen familie.
Bosuil
Strix aluco
De bosuil is de ronde, bruine uil van oud loofbos en parken. De roep is het bekende ‘oe-hoe’, niet de schreeuw van een kerkuil.
Buizerd
Buteo buteo
De buizerd is de roofvogel die je het meest boven weilanden ziet cirkelen. Het verenkleed loopt van bijna wit tot donkerbruin. De soort is geen havik.
Ekster
Pica pica
De ekster is een kraaiachtige met een lange staart en een zwart-wit verenkleed dat in de zon groen en blauw glanst. Het is een zangvogel, ook al kraakt de roep.
Flamingo
Phoenicopterus roseus
De flamingo op deze pagina is de grote flamingo. De roze kleur komt uit pigmenten in het voedsel. Een witte flamingo is vaak een dier dat die pigmenten mist, niet een aparte Europese soort.
Fuut
Podiceps cristatus
De fuut is de viseter met de zwarte oorpluimen in de zomer. Het is geen eend: de snavel is dolkvormig en de poten staan ver naar achteren. Kuikens rijden op de rug van een ouder.
Gierzwaluw
Apus apus
De gierzwaluw is de donkere zomervogel die gillend langs daken scheert. Het is geen zwaluw. Hij landt bijna nooit: eten, drinken en slapen gebeuren in de vlucht, behalve op het nest.
Grijze roodstaart
Psittacus erithacus
De grijze roodstaart is de Afrikaanse papegaai met een rode staart. Het is geen zangvogel. In huis wordt de soort oud; in het wild staat ze onder druk door vangst en bosverlies.
Havik
Accipiter gentilis
De havik is een bosroofvogel met korte ronde vleugels en een lange staart. Vrouwtjes zijn duidelijk groter dan mannetjes. Sommige recente indelingen plaatsen de soort in het geslacht Astur.
Heggenmus
Prunella modularis
De heggenmus lijkt op een mus, maar is het niet. De snavel is dun, de kop leigrijs en de flanken gestreept. Hij scharrelt onder de heg, niet in een luidruchtige groep op de dakgoot.
Houtduif
Columba palumbus
De houtduif is de grote duif van park en akker, met een witte vlek in de nek en een witte band over de vleugel. De stadsduif is kleiner en heeft die nekband niet.
Vogels vergelijken
Veelgestelde vragen
Waaraan herken je een vogel?
Veren, een snavel en vleugels zijn de duidelijke kenmerken. Vogels leggen eieren met een kalkschaal. Vliegen doen niet alle soorten.
Zijn uilen roofvogels?
In het dagelijks spraakgebruik wel: het zijn jagers. In de taxonomie vormen uilen een eigen orde, los van haviken, buizerds en arenden.
Welke vogels leven in de tuin?
Roodborst, merel, huismus, koolmees, pimpelmees, ekster, kauw en zwarte kraai zijn soorten die je in dorpen en steden kunt tegenkomen. Welke soorten echt in jouw tuin komen, hangt af van groen, voer en de omgeving.
Waarom trekken niet alle vogels weg?
Trekken kost energie en is alleen de moeite waard als voedsel of vorst dat afdwingt. Standvogels vinden het jaar rond genoeg. Bij veel soorten trekt alleen een deel van de populatie.