Zoogdieren
Varken
Sus domesticus
Guido Gerding. Licentie: CC BY-SA 3.0. Bron op Wikimedia Commons.
- Nederlandse naam
- Varken
- Wetenschappelijke naam
- Sus domesticus
- Diergroep
- Zoogdieren
- Familie
- varkens (Suidae)
- Orde
- evenhoevigen (Artiodactyla)
- Lengte
- Niet goed vastgesteld. Sterk afhankelijk van ras en leeftijd. Geen enkel getal dekt minivarken én zeug.
- Gewicht
- 150–300 kg. Minivarkens veel lichter. Beren zwaarder.
- Levensduur
- 12–20 jaar. Vleesvarkens halen dit niet.
- Snelheid
- Niet goed vastgesteld als één vergelijkbare snelheid.
- Voedsel
- alleseter
- Leefgebied
- landbouw, bos
- Verspreiding
- wereldwijd, gehouden
- Status
- Niet beoordeeld (n.v.t.). Huisvarken. Wild zwijn: niet bedreigd.
Het varken is een gedomesticeerd evenhoevig dier. Het wilde zwijn is de wilde verwant en leeft wél in Nederlandse bossen. Een zeug in een stal is dat zwijn niet.
Hoe ziet een varken eruit?
Een varken heeft een beweeglijke schijf, kleine ogen, een rond lichaam en een gekrulde of rechte staart. De huid is roze, grijs of donker, soms met borstels. Moderne vleesvarkens zijn lang en gespierd gefokt. Hangbuiken en minivarkens zijn andere foklijnen van dezelfde soort.
Varken in de omgeving van de foto (Sus domesticus). Steven Lek.
Hoe groot wordt een varken?
Een volwassen zeug weegt vaak ongeveer 150 tot 300 kg. Beren worden zwaarder. Minivarkens blijven veel lichter, soms onder de 80 kg. Slachtvarkens worden jong geslacht en wegen dan minder dan een volwassen beer.
Waar leeft een varken?
Stal en uitloop. Modder gebruiken varkens om af te koelen en de huid te verzorgen; het is geen teken van viezigheid als karakter. Wilde zwijnen leven in bos en landbouwgebied.
Waar komt een varken voor?
Het huisvarken wordt wereldwijd gehouden. Het wild zwijn (Sus scrofa) komt voor in grote delen van Europa en Azië, inclusief Nederland.
Huisvarkens op bedrijven. Wilde zwijnen onder meer op de Veluwe en in Limburg.
Wat eet een varken?
Varkens zijn alleseters. Ze eten plantaardig voer, wortels en ook dierlijk voedsel als ze het vinden. In de veehouderij krijgen ze mengvoer. Een varken is geen herkauwer.
Hoe gedraagt een varken zich?
Varkens zijn sociaal en intelligent. Ze wroeten met de schijf. Ze maken een nestinstinct voor het werpen als ze de ruimte krijgen. Rangorde in de groep is normaal.
Hoe plant een varken zich voort?
De dracht duurt ongeveer 3 maanden, 3 weken en 3 dagen, rond 115 dagen. Een zeug krijgt vaak een groot nest, soms tien of meer biggen. Dat is veel meer dan bij een schaap.
Hoe oud wordt een varken?
Varkens kunnen 12 tot 20 jaar worden. Vleesvarkens worden meestal binnen een jaar geslacht. Die twee getallen door elkaar halen is de meest voorkomende fout.
Wordt een varken bedreigd?
Het huisvarken is niet bedreigd. Wilde zwijnen hebben lokaal te maken met jacht, verkeer en varkenspest. Hun IUCN-status is wereldwijd niet bedreigd.
Het huisvarken is niet beoordeeld als wilde soort. Het wild zwijn (Sus scrofa) staat op de IUCN Red List als niet bedreigd.
De dracht van een varken duurt ongeveer 115 dagen. Een ezelsbruggetje is ‘drie maanden, drie weken en drie dagen’.
Interessante feiten over varken
- Varkens zweten weinig en koelen af via modder en schaduw.
- De schijf is een tast- en reukorgaan.
- Minivarkens zijn fokvormen, geen biggen die klein blijven zonder einde.
Veelgestelde vragen over varken
Hoe oud wordt een varken?
Biologisch 12 tot 20 jaar. Vleesvarkens worden veel jonger geslacht.
Is een wild zwijn een varken?
Het wild zwijn is de wilde verwant. Het huisvarken stamt daarvan af, maar een zeug in de veehouderij is geen wild zwijn.
Hoe zwaar wordt een varken?
Een volwassen zeug vaak 150 tot 300 kg. Minivarkens blijven veel lichter. Slachtgewicht is iets anders dan volwassen gewicht.
Vergelijkbare dieren
Gerelateerde categorieën
Bronnen en verdere informatie
- Animal Diversity Web. Geraadpleegd op 2026-10-02.
- IUCN Red List. Geraadpleegd op 2026-10-02.
- Zoogdiervereniging. Geraadpleegd op 2026-10-02.