Vogels
Huismus
Passer domesticus
Andrey Butko. Licentie: CC BY-SA 3.0. Bron op Wikimedia Commons.
- Nederlandse naam
- Huismus
- Wetenschappelijke naam
- Passer domesticus
- Diergroep
- Vogels
- Familie
- mussen (Passeridae)
- Orde
- zangvogels (Passeriformes)
- Lengte
- 14–16 cm. Volwassen vogel.
- Gewicht
- 24–38 g. Typisch bereik.
- Levensduur
- 2–3 jaar. Maximum boven 10 jaar is zeldzaam.
- Snelheid
- Niet goed vastgesteld als één vergelijkbare snelheid.
- Voedsel
- zaden, jongen insecten
- Leefgebied
- stad, tuin, landbouw
- Verspreiding
- wereldwijd bij mensen, Nederland
- Status
- Niet bedreigd (LC). Wereldwijd. Nederlandse trend apart bekijken.
De huismus hoort bij huizen, heggen en stofbadjes. Het mannetje heeft een grijze kruin en een zwarte bef. De ringmus, met een wangvlek, is een andere soort.
Hoe ziet een huismus eruit?
Gedrongen, kegelvormige snavel. Mannetje: grijze kruin, kastanjebruine nek, zwarte bef, grijze wangen. Vrouwtje: effen zandbruin met een lichte wenkbrauw, zonder zwarte bef. Geen duidelijke wangvlek zoals de ringmus.
Huismus in de omgeving van de foto (Passer domesticus). Arnold Paul.
Hoe groot wordt een huismus?
Ongeveer 14 tot 16 cm. Gewicht meestal 24 tot 38 gram.
Waar leeft een huismus?
Dorpen en steden met daken, kieren en struiken. Graanranden en kippenrennen horen bij het oude landschap van de soort. Strakke nieuwbouw zonder holte of heg biedt weinig.
Waar komt een huismus voor?
Vrijwel wereldwijd waar mensen wonen, vanuit Europa en Azië verspreid. In Nederland nog algemeen, maar in veel steden achteruitgegaan.
Broedvogel van dorp en stad, in veel wijken afgenomen.
Wat eet een huismus?
Zaden en, in de broedtijd, insecten voor de jongen. Volwassen mussen eten niet het hele jaar alleen insecten.
Hoe gedraagt een huismus zich?
Groepsvogel. Stofbaden in droog zand. Tjilpt vanaf de dakgoot. De soort blijft het jaar rond in de buurt van de kolonie.
Hoe plant een huismus zich voort?
Nest in een holte, onder een pan of in een nestkast met een ruime opening. Meerdere legsels van ongeveer vier tot vijf eieren.
Hoe oud wordt een huismus?
Veel huismussen worden 2 tot 3 jaar. Maxima boven de 10 jaar zijn gemeld en zijn zeldzaam.
Wordt een huismus bedreigd?
Minder insecten voor de jongen, minder nestholtes, minder graanresten en een te nette tuin. De soort is wereldwijd niet bedreigd, maar de Nederlandse trend is jarenlang negatief geweest.
IUCN: niet bedreigd. De Nederlandse broedpopulatie is wel een aandachtspunt voor Sovon en Vogelbescherming.
De ringmus heeft een zwarte vlek op de witte wang. De huismus niet.
Interessante feiten over huismus
- Jongen krijgen insecten, volwassen vogels vooral zaden.
- Standvogel.
- Man en vrouw zien er verschillend uit.
Veelgestelde vragen over huismus
Wat is het verschil tussen huismus en ringmus?
De ringmus heeft een zwarte wangvlek en een chocoladebruine kruin. Bij de huismus ontbreekt die wangvlek; het mannetje heeft een grijze kruin.
Wat eet een huismus?
Zaden. In de broedtijd voeren de ouders insecten aan de jongen.
Waarom verdwijnen mussen?
Minder nestplek, minder struiken en minder insecten voor de kuikens. Niet door één enkele oorzaak.
Vergelijkbare dieren
Gerelateerde categorieën
Bronnen en verdere informatie
- Vogelbescherming Nederland — huismus. Geraadpleegd op 2026-10-02.
- IUCN Red List. Geraadpleegd op 2026-10-02.
- Sovon Vogelonderzoek Nederland. Geraadpleegd op 2026-10-02.